Don
Policarpo de Mendoza e Rodríguez naceu en Baiona
en 1706. Era cabaleiro da insigne Orde de Carlos III en 1781.
Exerceu a carreira literaria en Santiago, foi provisor vigairo
xeral de Oviedo e do seu bispado e cóengo da dita catedral.
Posteriormente, en 1751, foi nomeado deán da igrexa metropolitana
de Santiago. Foi o fundador do convento da citada cidade, da escola
de nenos da parroquia de Mañufe e dos oficios relixiosos
ás 11:00 horas que se celebraban diariamente na antiga
Colexiata de Baiona e na Capela do Rosario. Don Policarpo deixou
rendas para atender todas esas fundacións, á par
que para dotar os orfos da parroquia de Mañufe e de Baiona,
así como a parentes del e, para os que non o eran, deixou
dúas prazas no convento de Santiago para sempre que quixeran
ocupalas.
Don Policarpo de Mendoza foi patrón e fundador do Cabido
Colexial de Baiona. En febreiro de 1768, empezou a construír
a casa que máis tarde se coñeceu como a do Deán,
na praza da Froita, e hoxe denominada Pedro de Castro, no mesmo
lugar onde había unha casa vella que lle vendeu don Francisco
Antonio de Araujo e Mosquera.
O 6 de xuño de 1780, Sebastián González Nandín,
natural de Baiona e residente en Cádiz, fixo un donativo
de doce tornos de fiar para distribuír entre as familias
que fixesen uso deles e de 750 reais para contratar mestres que
ensinasen o seu uso.
Todo isto comunicóuselle a don Policarpo de Mendoza para
que contribuíse coa súa parte a tal beneficio, algo
que el aceptou con especial gusto por considerar que era unha
obra piadosa e de validez pública.
No ano 1851, ao contraer matrimonio dona Dolores Zúñiga
de Navia con don Xoán Rodríguez, recibiu esta do
mordomo e administrador da Xunta Municipal de Beneficencia de
Baiona 850 reais do que lle pertencía por razón
de dote como parente do deán de Santiago, don Policarpo
de Mendoza.
Ignórase cando desapareceron as rendas desta fundación
para os nativos de Baiona pobres e honestos. Don Policarpo de
Mendoza morreu o 17 de marzo de 1794 e foi enterrado na Catedral
de Santiago.
A casa acabouse de construír en 1769, época coñecida
como o Ano da Fame.
Este inmoble, denominado entón Casa do Deán ou de
Mendoza, pasou a coñecerse nos anos 30 (1930) como a Casa
de Besada e Isla, máis adiante como de Pedro de Castro,
Las Verísimas e, actualmente, como hotel e restaurante
Pazo de Mendoza e María do Espíritu Santo Rodrigo;
el, natural de Mañufe, desempeñou varios anos o
cargo de escribán no Concello de Gondomar (insolidum) por
títulos da Súa Maxestade; ela naceu na casa de Moreira
(hoxe Pazo de Mendoza) en Mañufe.
Contan as crónicas que don Policarpo de Mendoza, fillo
ilustre de Baiona, sempre estivo disposto a facer o ben. O 16
de maio de 1783 pagou do seu peto particular as vidreiras das
troneiras da Colexiata de Baiona, ao norte do templo.
volver
